Soi buồng tử cung lấy dị vật

I. ĐẠI CƯƠNG
Lấy dị vật trong buồng tử cung bằng phương pháp soi buồng tử cung. Dị vật phổ biến là dụng cụ tử cung, đặc biệt là các mảnh gãy của dụng cụ tử cung còn sót lại trong buồng tử cung.

II. CHỈ ĐỊNH
Có dị vật trong buồng tử cung.

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Người bệnh đã có chỉ định cắt tử cung.

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện
Bác sĩ chuyên khoa Phụ sản đã được đào tạo.

2. Phương tiện
Dụng cụ soi buồng tử cung chẩn đoán.

3. Người bệnh

• Khám toàn thân và chuyên khoa đánh giá các bệnh lý phối hợp.
• Được tư vấn về nguy cơ, tai biến của thủ thuật.
• Đã được thử lấy dị vật qua đường âm đạo nhưng thất bại.
• Siêu âm, chụp X-quang bụng không chuẩn bị, chụp tử cung – vòi tử cung.
• Được giải thích đầy đủ lý do phẫu thuật, ký giấy cam đoan phẫu thuật.

4. Nơi thực hiện thủ thuật
Có thể thực hiện ở phòng thủ thuật hoặc trong phòng mổ. Người bệnh có thể ra viện trong ngày.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

• Yêu cầu người bệnh đi tiểu.
• Người bệnh nằm trên bàn theo tư thế phụ khoa.
• Sát khuẩn vùng sinh dục.
• Đặt van âm đạo hoặc mỏ vịt.
• Cặp cổ tử cung bằng kẹp Pozzi.
• Phong bế cạnh cổ tử cung.
• Thăm dò buồng tử cung bằng thước đo.
• Đưa ống soi vào buồng tử cung.

Làm căng buồng tử cung bằng một trong các cách sau:

• Khí CO₂: chỉ dùng với mục đích chẩn đoán, cần có máy bơm khí tự động. Áp lực bơm khí 100 – 120 mmHg, lưu lượng khí 30 – 60 ml/phút.
• Dung dịch: có thể sử dụng nước muối sinh lý, glucose 5%, manitol, sorbitol, dextran. Có thể đặt dịch cao hơn ổ bụng người bệnh từ 90 – 100 cm để dịch tự chảy.
• Tiến hành quan sát toàn bộ buồng tử cung để tìm dị vật khi từ từ đưa kính soi vào và rút kính soi ra.
• Sau khi xác định vị trí dị vật, sử dụng dụng cụ để gắp dị vật ra. Không cần phải nong cổ tử cung.
• Soi lại buồng tử cung bảo đảm không còn dị vật và buồng tử cung toàn vẹn.

VI. THEO DÕI
Theo dõi toàn thân, mạch, huyết áp, ra máu âm đạo trong vòng vài giờ sau thủ thuật.

VII. XỬ TRÍ TAI BIẾN

• Không thấy dị vật: có thể dị vật nằm trong lớp cơ tử cung hoặc ngoài tử cung. Tùy tình huống cụ thể để có hướng xử trí phù hợp.
• Thủng tử cung: ngừng thủ thuật, theo dõi người bệnh và điều trị bảo tồn.