1. Bản chất của tiêu chí D1.3
Nếu tiêu chí D1.1 tạo ra bộ máy, tiêu chí D1.2 tạo ra hoạt động cải tiến, thì tiêu chí D1.3 quyết định những nỗ lực đó có được duy trì hay không. Văn hóa chất lượng chính là yếu tố phân biệt giữa một bệnh viện “làm chất lượng vì yêu cầu đánh giá” và một bệnh viện “sống cùng chất lượng trong hoạt động hằng ngày”.
Bản chất của D1.3 không nằm ở việc bệnh viện treo bao nhiêu khẩu hiệu hay tổ chức bao nhiêu phong trào, mà nằm ở:
Cách nhân viên y tế nhận thức về chất lượng và an toàn người bệnh;
Thái độ của họ khi đối mặt với sai sót, sự cố;
Mức độ sẵn sàng tham gia cải tiến và chia sẻ vấn đề.
Một bệnh viện có văn hóa chất lượng tốt là nơi nhân viên:
Không né tránh vấn đề;
Không sợ bị quy trách nhiệm khi báo cáo sai sót;
Hiểu rằng cải tiến chất lượng là một phần công việc chuyên môn, không phải nhiệm vụ phụ.
2. Nội dung yêu cầu theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá
Theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá của Bộ tiêu chí, tiêu chí D1.3 tập trung xem xét:
Bệnh viện có chủ trương, định hướng xây dựng văn hóa chất lượng;
Có các hoạt động truyền thông, đào tạo, khuyến khích cải tiến chất lượng;
Nhân viên y tế được khuyến khích tham gia các hoạt động cải tiến;
Lãnh đạo bệnh viện thể hiện vai trò nêu gương trong cải tiến chất lượng;
Môi trường làm việc khuyến khích báo cáo sự cố, phản ánh vấn đề liên quan đến chất lượng và an toàn người bệnh.
Đoàn đánh giá thường không chỉ xem văn bản, mà phỏng vấn trực tiếp nhân viên để đánh giá mức độ thấm nhuần văn hóa chất lượng.
3. Cách xây dựng văn hóa chất lượng trong thực tế bệnh viện
3.1. Vai trò quyết định của lãnh đạo bệnh viện
Văn hóa chất lượng không thể hình thành từ mệnh lệnh hành chính, mà phải bắt đầu từ hành vi của lãnh đạo bệnh viện. Trong thực tế:
Nếu lãnh đạo chỉ quan tâm đến chất lượng khi có đoàn đánh giá, văn hóa chất lượng sẽ không tồn tại;
Nếu lãnh đạo sẵn sàng lắng nghe, chấp nhận phản biện và hành động dựa trên dữ liệu chất lượng, văn hóa sẽ dần hình thành.
Những hành vi cụ thể của lãnh đạo có tác động mạnh đến D1.3 bao gồm:
Tham gia họp chất lượng, không ủy quyền hoàn toàn;
Phản hồi mang tính xây dựng khi có báo cáo sự cố;
Ưu tiên giải quyết các vấn đề an toàn người bệnh.
3.2. Truyền thông và đào tạo về chất lượng
Một trong những rào cản lớn nhất đối với D1.3 là nhân viên không hiểu “chất lượng” là gì và liên quan gì đến công việc của mình. Do đó, bệnh viện cần:
Lồng ghép nội dung chất lượng và an toàn người bệnh trong đào tạo định kỳ;
Truyền thông bằng ngôn ngữ đơn giản, gắn với tình huống thực tế;
Tránh sử dụng thuật ngữ trừu tượng, khó hiểu.
Các hình thức hiệu quả thường là:
Sinh hoạt khoa học, giao ban có nội dung cải tiến;
Chia sẻ ca sự cố, tình huống rủi ro dưới góc nhìn học tập, không quy lỗi;
Thảo luận nhóm nhỏ tại khoa/phòng.
3.3. Khuyến khích và ghi nhận hoạt động cải tiến
Văn hóa chất lượng không thể duy trì nếu nỗ lực cải tiến không được ghi nhận. Trong thực tế, bệnh viện có thể:
Gắn cải tiến chất lượng với đánh giá thi đua;
Khen thưởng sáng kiến cải tiến có hiệu quả;
Công khai kết quả cải tiến để tạo động lực lan tỏa.
Việc ghi nhận không nhất thiết phải bằng vật chất, mà quan trọng là sự công nhận chính thức từ lãnh đạo.
4. Môi trường không đổ lỗi và khuyến khích báo cáo
Một điểm then chốt của D1.3 là xây dựng môi trường:
Khuyến khích báo cáo sự cố, sai sót;
Phân tích nguyên nhân hệ thống, không truy tìm cá nhân;
Học hỏi từ sai sót để cải tiến.
Trong nhiều bệnh viện, tâm lý sợ bị kỷ luật khiến nhân viên:
Không báo cáo sự cố;
Che giấu sai sót;
Bỏ lỡ cơ hội cải tiến.
Việc chuyển từ văn hóa “truy trách nhiệm” sang “học từ sai sót” là thách thức lớn nhưng bắt buộc nếu muốn đạt và duy trì D1.3.
5. Duy trì và lan tỏa văn hóa chất lượng
Văn hóa chất lượng không hình thành trong thời gian ngắn. Để duy trì D1.3, bệnh viện cần:
Duy trì truyền thông và đào tạo liên tục;
Lồng ghép chất lượng vào hoạt động thường quy;
Định kỳ đánh giá nhận thức và thái độ của nhân viên;
Điều chỉnh cách tiếp cận phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Một bệnh viện duy trì tốt D1.3 là bệnh viện mà:
Nhân viên chủ động đề xuất cải tiến;
Sai sót được xem là cơ hội học tập;
Chất lượng trở thành “thói quen nghề nghiệp”.
6. Những lỗi thường gặp khi triển khai D1.3
Các lỗi phổ biến gồm:
Đồng nhất văn hóa chất lượng với khẩu hiệu, phong trào;
Truyền thông một chiều, thiếu tương tác;
Lãnh đạo không làm gương;
Vẫn xử lý sự cố theo hướng đổ lỗi;
Không ghi nhận nỗ lực cải tiến của nhân viên.
Những lỗi này khiến D1.3 trở thành tiêu chí “khó đạt” dù bệnh viện đã có hệ thống và kế hoạch.
7. Vai trò của D1.3 trong Chương D1 và toàn bộ Phần D
Tiêu chí D1.3 là yếu tố kết nối con người với hệ thống. Không có D1.3, D1.1 và D1.2 sẽ dần suy yếu và mất hiệu lực. Ngược lại, khi văn hóa chất lượng được hình thành, cải tiến chất lượng sẽ trở thành hoạt động tự nhiên, liên tục và bền vững.
- Đăng nhập để gửi ý kiến
