CHƯƠNG D1. THIẾT LẬP HỆ THỐNG VÀ CẢI TIẾN CHẤT LƯỢNG

Chương D1 là nền móng của toàn bộ Phần D và cũng là điều kiện tiên quyết để các hoạt động cải tiến chất lượng trong bệnh viện có thể vận hành một cách bài bản, liên tục và hiệu quả. Nếu không thiết lập được một hệ thống quản lý chất lượng đúng nghĩa, các hoạt động cải tiến ở những chương sau chỉ dừng lại ở mức đơn lẻ, phong trào và khó duy trì lâu dài.

Trong thực tiễn, nhiều bệnh viện bắt đầu triển khai Bộ tiêu chí chất lượng từ các nội dung “dễ thấy” như chỉnh sửa quy trình, bổ sung biểu mẫu, hoặc phát động một số phong trào cải tiến. Tuy nhiên, khi thiếu một hệ thống quản lý chất lượng được thiết kế rõ ràng, các hoạt động này thường:

• Không có đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt;

• Không được theo dõi, đánh giá một cách hệ thống;

• Dễ gián đoạn khi thay đổi lãnh đạo, nhân sự hoặc khi hết áp lực kiểm tra, đánh giá.

Chương D1 được xây dựng nhằm khắc phục chính những hạn chế đó, với trọng tâm là chuyển đổi cách tiếp cận từ “làm việc riêng lẻ” sang “quản lý theo hệ thống”.

Về cấu trúc, Chương D1 bao gồm 3 tiêu chí:

• D1.1. Thiết lập hệ thống quản lý chất lượng bệnh viện

• D1.2. Xây dựng, triển khai kế hoạch và đề án cải tiến chất lượng

• D1.3. Xây dựng văn hóa chất lượng bệnh viện

Ba tiêu chí này không tồn tại độc lập, mà có mối quan hệ chặt chẽ và tuần tự:

• D1.1 tạo ra khung tổ chức và cơ chế vận hành cho quản lý chất lượng;

• D1.2 chuyển khung tổ chức đó thành các hoạt động cải tiến cụ thể, có mục tiêu và lộ trình;

• D1.3 bảo đảm các hoạt động cải tiến không phụ thuộc vào mệnh lệnh hành chính, mà được duy trì bằng nhận thức, thái độ và hành vi của toàn thể nhân viên y tế.

Từ góc độ quản trị bệnh viện, Chương D1 phản ánh mức độ trưởng thành của bệnh viện trong việc:

• Nhận diện chất lượng và an toàn người bệnh là trách nhiệm của toàn hệ thống, không chỉ của một phòng/bộ phận;

• Gắn cải tiến chất lượng với chiến lược phát triển bệnh viện, thay vì coi đó là nhiệm vụ phụ;

• Chuyển từ tư duy “tuân thủ để đạt điểm” sang tư duy “cải tiến để nâng cao hiệu quả và an toàn”.

Một điểm đặc biệt quan trọng của Chương D1 là vai trò của lãnh đạo bệnh viện. Trên thực tế, sự khác biệt giữa các bệnh viện triển khai tốt và không tốt Chương D1 thường không nằm ở nguồn lực tài chính, mà nằm ở:

• Mức độ cam kết của lãnh đạo bệnh viện đối với quản lý chất lượng;

• Cách lãnh đạo tổ chức bộ máy, phân quyền và theo dõi kết quả cải tiến;

• Việc lãnh đạo có sử dụng kết quả quản lý chất lượng trong điều hành hay không.

Trong cuốn sách này, Chương D1 không chỉ được trình bày như một tập hợp các yêu cầu cần “đáp ứng”, mà được tiếp cận như một lộ trình xây dựng hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với điều kiện thực tế của bệnh viện Việt Nam, đặc biệt là:

• Bệnh viện tuyến huyện, nơi nguồn lực hạn chế và nhân sự kiêm nhiệm;

• Bệnh viện tuyến tỉnh, đang trong giai đoạn chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại;

• Bệnh viện chuyên khoa, nơi cải tiến chất lượng cần gắn chặt với đặc thù chuyên môn sâu.

Các nội dung tiếp theo của Chương D1 sẽ đi sâu phân tích từng tiêu chí, làm rõ:

• Bản chất của yêu cầu trong Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá;

• Các cách làm khả thi để triển khai và duy trì;

• Những sai lầm phổ biến và bài học rút ra từ thực tế.

Chỉ khi Chương D1 được triển khai đúng và bền vững, các hoạt động cải tiến chất lượng trong bệnh viện mới thực sự trở thành một phần của hệ thống quản trị, thay vì chỉ là một phong trào ngắn hạn.