E2.1. Bệnh viện thiết lập hệ thống tổ chức chăm sóc nhi khoa

1. Bản chất của tiêu chí E2.1

Tiêu chí E2.1 không yêu cầu bệnh viện phải có khoa Nhi quy mô lớn hay đầy đủ các phân khoa chuyên sâu, mà yêu cầu thiết lập được một hệ thống tổ chức chăm sóc nhi khoa phù hợp với tuyến chuyên môn, quy mô và chức năng nhiệm vụ của bệnh viện, bảo đảm trẻ em được chăm sóc an toàn, liên tục và đúng chuyên môn.

Về bản chất, E2.1 nhằm trả lời ba câu hỏi cốt lõi:

Ai chịu trách nhiệm chính cho chăm sóc trẻ em trong bệnh viện?

Hệ thống chăm sóc nhi khoa được tổ chức và phối hợp như thế nào giữa các đơn vị liên quan?

Việc tổ chức này có bảo đảm xử trí kịp thời, an toàn các tình huống bệnh lý và cấp cứu nhi khoa hay không?

Nếu chăm sóc nhi khoa chỉ dựa vào năng lực cá nhân của từng bác sĩ, điều dưỡng, thiếu cơ chế tổ chức và phối hợp rõ ràng, thì chưa thể coi là đáp ứng đúng tinh thần của tiêu chí này.

2. Nội dung yêu cầu theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá

Theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá của Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện Việt Nam, tiêu chí E2.1 tập trung đánh giá các nội dung chính sau:

Bệnh viện có tổ chức đơn vị chăm sóc nhi khoa phù hợp với mô hình bệnh viện;

Có phân công rõ trách nhiệm trong chăm sóc, điều trị và theo dõi trẻ em;

Có cơ chế phối hợp giữa nhi khoa với cấp cứu, hồi sức, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và các khoa liên quan;

Có nhân sự được đào tạo và phân công phù hợp với chăm sóc nhi khoa;

Hoạt động chăm sóc nhi khoa được tổ chức liên tục, không gián đoạn, kể cả ngoài giờ hành chính.

Điểm cần nhấn mạnh là đánh giá khả năng vận hành thực tế của hệ thống, không đánh giá tên gọi hay hình thức tổ chức.

3. Cách triển khai E2.1 trong thực tế bệnh viện

3.1. Thiết lập cơ cấu tổ chức chăm sóc nhi khoa phù hợp

Tùy theo tuyến và quy mô, bệnh viện có thể lựa chọn các mô hình khác nhau, nhưng cần bảo đảm tối thiểu:

Đơn vị chịu trách nhiệm chính về nhi khoa
Có thể là Khoa Nhi, Đơn nguyên Nhi hoặc bộ phận phụ trách nhi khoa, được quy định rõ trong cơ cấu tổ chức của bệnh viện.

Phạm vi chăm sóc và phân tuyến nội viện
Xác định rõ nhóm bệnh nhi tiếp nhận, điều trị tại đơn vị nhi khoa và cơ chế chuyển tuyến nội viện khi vượt khả năng chuyên môn.

Các đơn vị phối hợp bắt buộc
Bao gồm Cấp cứu, Hồi sức, Gây mê hồi sức, Xét nghiệm, Chẩn đoán hình ảnh và các khoa lâm sàng liên quan.

3.2. Xây dựng cơ chế phối hợp trong chăm sóc và cấp cứu nhi khoa

Một hệ thống nhi khoa hoạt động hiệu quả cần có cơ chế phối hợp rõ ràng, bao gồm:

Quy định tiếp nhận, phân loại và xử trí trẻ em khi vào viện;

Cơ chế hội chẩn và chuyển giao trách nhiệm khi trẻ diễn biến nặng;

Phối hợp xử trí cấp cứu nhi khoa, đặc biệt là trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ;

Phân công rõ người chịu trách nhiệm chính trong từng giai đoạn chăm sóc.

Những cơ chế này giúp giảm phụ thuộc cá nhân và tăng tính an toàn cho người bệnh nhi.

3.3. Gắn tổ chức hệ thống với thực hành lâm sàng hằng ngày

Để E2.1 không chỉ tồn tại trên sơ đồ tổ chức, bệnh viện cần:

Bảo đảm nhân viên y tế nắm rõ vai trò của mình trong hệ thống nhi khoa;

Thực hành phối hợp giữa các khoa/phòng đúng theo quy định đã ban hành;

Giám sát việc thực hiện qua các ca bệnh thực tế, đặc biệt là các tình huống cấp cứu;

Lãnh đạo khoa và lãnh đạo bệnh viện tham gia chỉ đạo, hỗ trợ kịp thời khi có vướng mắc.

4. Duy trì hệ thống tổ chức chăm sóc nhi khoa bền vững

Duy trì E2.1 không chỉ là giữ nguyên cơ cấu tổ chức, mà là:

Rà soát, điều chỉnh mô hình chăm sóc nhi khoa theo nhu cầu thực tế;

Bảo đảm nhân sự nhi khoa chủ chốt được phân công ổn định;

Đào tạo, cập nhật kiến thức và kỹ năng chăm sóc nhi khoa cho nhân viên y tế;

Định kỳ đánh giá hiệu quả phối hợp và an toàn trong chăm sóc trẻ em.

Một hệ thống được coi là duy trì tốt khi vẫn vận hành hiệu quả trong điều kiện áp lực cao, ngoài giờ hành chính hoặc khi số lượng bệnh nhi tăng đột biến.

5. Những lỗi thường gặp khi triển khai E2.1

Trong thực tế đánh giá, các lỗi phổ biến bao gồm:

Không xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm chính về nhi khoa;

Chăm sóc nhi khoa phân tán, thiếu đầu mối điều phối;

Phối hợp cấp cứu nhi khoa chưa rõ ràng, còn chồng chéo;

Nhân sự chăm sóc nhi khoa chưa được đào tạo phù hợp;

Hệ thống chỉ hoạt động hình thức, không phản ánh trong thực hành.

Những tồn tại này ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và chất lượng chăm sóc trẻ em.

6. Ý nghĩa của tiêu chí E2.1 đối với chất lượng chăm sóc nhi khoa

E2.1 là nền tảng của toàn bộ hoạt động chăm sóc nhi khoa trong bệnh viện. Khi tiêu chí này được triển khai đúng và duy trì bền vững, bệnh viện sẽ:

Nâng cao an toàn và chất lượng chăm sóc trẻ em;

Giảm phụ thuộc cá nhân, tăng tính hệ thống;

Tạo điều kiện triển khai hiệu quả các hướng dẫn chuyên môn nhi khoa;

Tăng sự hài lòng của người bệnh nhi và gia đình.

E2.1 vì vậy không chỉ là tiêu chí tổ chức, mà là thước đo năng lực quản trị và trách nhiệm của bệnh viện đối với nhóm người bệnh dễ tổn thương nhất là trẻ em.