C9.6. Hội đồng thuốc và điều trị được thiết lập và hoạt động hiệu quả

1. Bản chất của tiêu chí C9.6

Tiêu chí C9.6 không chỉ yêu cầu bệnh viện “có quyết định thành lập Hội đồng thuốc và điều trị”, mà yêu cầu Hội đồng thực sự là cơ chế chuyên môn có vai trò điều phối, tư vấn và định hướng việc sử dụng thuốc trong toàn bệnh viện.

Về bản chất, C9.6 nhằm trả lời ba câu hỏi cốt lõi:

• Bệnh viện có một thiết chế chuyên môn để quyết định và điều phối các vấn đề liên quan đến thuốc hay không?

• Các quyết định của Hội đồng có dựa trên bằng chứng, thực tiễn lâm sàng và an toàn người bệnh hay không?

• Hội đồng thuốc và điều trị có thực sự ảnh hưởng đến thực hành sử dụng thuốc trong bệnh viện hay chỉ tồn tại trên giấy?

Nếu Hội đồng chỉ họp để “đủ biên bản” mà không tạo ra thay đổi thực chất trong sử dụng thuốc, thì chưa đáp ứng đúng tinh thần của tiêu chí C9.6.

2. Nội dung yêu cầu theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá

Theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá của Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện, tiêu chí C9.6 tập trung đánh giá các nội dung chính sau:

• Bệnh viện có Hội đồng thuốc và điều trị được thành lập theo quy định;

• Thành phần Hội đồng phù hợp, có sự tham gia của lãnh đạo, khoa Dược và các khoa lâm sàng;

• Hội đồng có quy chế hoạt động, chức năng, nhiệm vụ rõ ràng;

• Hội đồng họp và hoạt động thực chất, hiệu quả;

• Các quyết định của Hội đồng được triển khai và theo dõi trong thực tế.

Hướng dẫn kiểm tra không chỉ xem xét quyết định thành lập, mà đánh giá vai trò điều phối và hiệu lực hoạt động của Hội đồng.

3. Cách triển khai C9.6 trong thực tế bệnh viện

3.1. Thiết lập Hội đồng thuốc và điều trị đúng vai trò

Hội đồng thuốc và điều trị cần được thiết lập như một thiết chế chuyên môn cấp bệnh viện, không phải một tổ chức hình thức.

Trong thực tế, bệnh viện cần:

• Thành lập Hội đồng với thành phần phù hợp, có đại diện lãnh đạo bệnh viện;

• Bố trí khoa Dược làm đầu mối chuyên môn và điều phối hoạt động;

• Xác định rõ vai trò tư vấn, đề xuất và giám sát của Hội đồng.

Đối với bệnh viện quy mô nhỏ, Hội đồng có thể gọn nhẹ, nhưng vẫn phải bảo đảm có đủ năng lực chuyên môn để đưa ra quyết định.

3.2. Vận hành Hội đồng gắn với thực tiễn sử dụng thuốc

Một điểm cốt lõi của tiêu chí C9.6 là Hội đồng phải giải quyết các vấn đề thực tế trong sử dụng thuốc, không chỉ thảo luận trên giấy.

Trong thực tế, Hội đồng cần tập trung vào:

• Xem xét, điều chỉnh danh mục thuốc;

• Đánh giá các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc an toàn, hợp lý;

• Phân tích các báo cáo phản ứng có hại của thuốc và sai sót thuốc;

• Đề xuất giải pháp cải thiện thực hành sử dụng thuốc.

Các nội dung này cần được lựa chọn dựa trên dữ liệu thực tế từ hoạt động dược và lâm sàng.

3.3. Theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động của Hội đồng

Để đáp ứng đúng tinh thần C9.6, bệnh viện cần:

• Theo dõi việc triển khai các quyết định của Hội đồng;

• Đánh giá tác động của các quyết định đó đến sử dụng thuốc;

• Điều chỉnh cách thức hoạt động của Hội đồng khi cần thiết.

Hội đồng được coi là hoạt động hiệu quả khi các quyết định của Hội đồng được thực hiện và tạo ra thay đổi trong thực tế.

4. Duy trì hoạt động Hội đồng thuốc và điều trị bền vững

Duy trì tiêu chí C9.6 không nằm ở việc họp nhiều hay ban hành nhiều nghị quyết, mà nằm ở việc:

• Duy trì lịch họp phù hợp, linh hoạt theo nhu cầu;

• Cập nhật kiến thức, thông tin thuốc và an toàn thuốc cho các thành viên;

• Gắn hoạt động của Hội đồng với quản lý chất lượng và an toàn người bệnh;

• Tạo cơ chế phản hồi hai chiều giữa Hội đồng và các khoa/phòng.

Một Hội đồng được coi là duy trì tốt khi vẫn hoạt động hiệu quả ngay cả khi không có yêu cầu kiểm tra, đánh giá.

5. Những lỗi thường gặp khi triển khai tiêu chí C9.6

Trong thực tế đánh giá, các lỗi phổ biến bao gồm:

• Có quyết định thành lập nhưng Hội đồng ít hoặc không họp;

• Nội dung họp mang tính hình thức, ít gắn với thực tế;

• Thiếu theo dõi việc thực hiện các quyết định của Hội đồng;

• Vai trò của Hội đồng mờ nhạt trong quản lý sử dụng thuốc;

• Các khoa lâm sàng chưa thực sự tham gia tích cực.

Những tồn tại này làm giảm giá trị của Hội đồng thuốc và điều trị và ảnh hưởng đến toàn bộ Chương C9.

6. Ý nghĩa của tiêu chí C9.6 đối với toàn bộ Chương C9

C9.6 là tiêu chí điều phối và tích hợp toàn bộ hoạt động quản lý cung ứng và sử dụng thuốc trong bệnh viện. Hội đồng thuốc và điều trị chính là nơi kết nối:

• Tổ chức hoạt động dược (C9.1);

• Điều kiện – quy trình (C9.2);

• Cung ứng (C9.3);

• Sử dụng thuốc an toàn, hợp lý (C9.4);

• Thông tin thuốc và cảnh giác dược (C9.5).

Khi C9.6 được triển khai đúng tinh thần, bệnh viện sẽ:

• Nâng cao hiệu quả quản lý thuốc;

• Tăng cường an toàn người bệnh;

• Tạo cơ chế cải tiến liên tục trong sử dụng thuốc;

• Từng bước hình thành văn hóa sử dụng thuốc an toàn, hợp lý trong toàn bệnh viện.