C6.1. Hệ thống quản lý điều dưỡng được thiết lập đầy đủ và hoạt động hiệu quả

1. Bản chất của tiêu chí C6.1

Tiêu chí C6.1 không yêu cầu bệnh viện phải “làm nhiều hoạt động điều dưỡng”, mà yêu cầu thiết lập được một hệ thống quản lý điều dưỡng có cấu trúc rõ ràng, có người chịu trách nhiệm và có cơ chế vận hành thực chất. Đây là tiêu chí nền tảng của toàn bộ Chương C6, quyết định chất lượng chăm sóc người bệnh có được triển khai đồng bộ, an toàn và liên tục hay chỉ phụ thuộc vào nỗ lực cá nhân từng điều dưỡng.

Về bản chất, C6.1 nhằm trả lời ba câu hỏi cốt lõi:

• Ai chịu trách nhiệm cao nhất về công tác điều dưỡng trong bệnh viện?

• Hệ thống điều dưỡng được tổ chức, phân cấp và điều hành như thế nào?

• Hoạt động điều dưỡng có được quản lý, giám sát và cải tiến liên tục hay không?

Nếu không trả lời rõ ràng ba câu hỏi này, bệnh viện dù có đội ngũ điều dưỡng đông, nhiều quy trình chăm sóc hay nhiều báo cáo vẫn chưa thể coi là đã có hệ thống quản lý điều dưỡng đúng nghĩa.

2. Nội dung yêu cầu theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá

Theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá của Bộ tiêu chí, tiêu chí C6.1 tập trung đánh giá các nội dung chính sau:

• Bệnh viện có thiết lập hệ thống tổ chức quản lý điều dưỡng phù hợp với quy mô, tuyến và chức năng;

• Có điều dưỡng trưởng bệnh viện hoặc bộ phận quản lý điều dưỡng làm đầu mối thống nhất;

• Có quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của hệ thống điều dưỡng;

• Có cơ chế chỉ đạo, giám sát và đánh giá hoạt động điều dưỡng tại các khoa/phòng;

• Hoạt động điều dưỡng được gắn với an toàn người bệnh, chất lượng chăm sóc và điều hành bệnh viện.

Điểm quan trọng cần lưu ý là đánh giá không dừng ở tên gọi hay sơ đồ tổ chức, mà tập trung vào tính đầy đủ và hiệu quả vận hành thực tế của hệ thống điều dưỡng.

3. Cách triển khai C6.1 trong thực tế bệnh viện

3.1. Thiết lập hệ thống tổ chức quản lý điều dưỡng

Tùy theo quy mô và tuyến bệnh viện, mô hình tổ chức có thể khác nhau, nhưng cần bảo đảm tối thiểu các thành phần sau:

• Điều dưỡng trưởng bệnh viện
  Là đầu mối chịu trách nhiệm chung về công tác điều dưỡng, tham mưu cho lãnh đạo bệnh viện trong tổ chức chăm sóc, phân công nhân lực, đào tạo và cải tiến chất lượng điều dưỡng.

• Bộ phận hoặc phòng điều dưỡng (nếu có)
  Thực hiện chức năng quản lý, điều phối, giám sát hoạt động điều dưỡng toàn viện theo quy định.

• Mạng lưới điều dưỡng trưởng khoa
  Là lực lượng trực tiếp tổ chức thực hiện chăm sóc người bệnh tại khoa, bảo đảm sự thống nhất từ chỉ đạo cấp bệnh viện đến thực hành lâm sàng.

Hệ thống này cần được quy định rõ trong các quyết định hành chính, không vận hành theo thói quen hay mối quan hệ cá nhân.

3.2. Xây dựng và ban hành các văn bản nền tảng

Một hệ thống quản lý điều dưỡng muốn hoạt động hiệu quả phải có bộ khung văn bản tối thiểu, bao gồm:

• Quyết định phân công điều dưỡng trưởng bệnh viện;

• Quy định chức năng, nhiệm vụ của hệ thống điều dưỡng;

• Quy chế hoạt động của công tác điều dưỡng;

• Các quy định liên quan đến phân cấp chăm sóc, bàn giao, ghi chép và theo dõi người bệnh.

Các văn bản này không nhằm “đủ hồ sơ”, mà phải được sử dụng thực tế trong chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá hoạt động điều dưỡng hằng ngày.

3.3. Gắn quản lý điều dưỡng với chất lượng chăm sóc và an toàn người bệnh

Một hạn chế phổ biến là coi công tác điều dưỡng chỉ là hoạt động tác nghiệp. Để đáp ứng đúng tinh thần C6.1, bệnh viện cần:

• Đưa nội dung quản lý điều dưỡng vào các cuộc họp giao ban, họp chuyên môn;

• Sử dụng kết quả giám sát chăm sóc, tuân thủ quy trình để cải tiến thực hành;

• Liên thông công tác điều dưỡng với quản lý chất lượng, an toàn người bệnh và phòng ngừa sự cố y khoa.

Khi đó, điều dưỡng không chỉ “làm đúng y lệnh”, mà trở thành trụ cột trong chăm sóc toàn diện người bệnh.

4. Duy trì hệ thống quản lý điều dưỡng một cách bền vững

Duy trì tiêu chí C6.1 không nằm ở việc giữ nguyên cơ cấu tổ chức, mà ở khả năng vận hành ổn định và thích ứng, bao gồm:

• Rà soát, cập nhật vai trò và nhiệm vụ của hệ thống điều dưỡng khi bệnh viện thay đổi quy mô;

• Bảo đảm sự ổn định tương đối của đội ngũ điều dưỡng quản lý;

• Đào tạo liên tục về quản lý điều dưỡng, chăm sóc người bệnh và an toàn;

• Định kỳ đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống điều dưỡng toàn viện.

Một hệ thống được coi là duy trì tốt khi hoạt động điều dưỡng vẫn vận hành nề nếp, chất lượng chăm sóc vẫn được bảo đảm ngay cả khi không có đoàn kiểm tra, đánh giá.

5. Những lỗi thường gặp khi triển khai tiêu chí C6.1

Qua thực tế đánh giá, các lỗi phổ biến gồm:

• Có điều dưỡng trưởng bệnh viện nhưng không được giao quyền rõ ràng;

• Hệ thống điều dưỡng tồn tại hình thức, thiếu cơ chế chỉ đạo thống nhất;

• Điều dưỡng trưởng khoa hoạt động rời rạc, không theo định hướng chung;

• Công tác điều dưỡng tách rời quản lý chất lượng và an toàn người bệnh;

• Hoạt động giám sát chăm sóc mang tính đối phó, không cải tiến thực chất.

Những lỗi này khiến bệnh viện khó đạt điểm cao và quan trọng hơn là không bảo đảm chất lượng chăm sóc bền vững.

6. Ý nghĩa của tiêu chí C6.1 đối với Chương C6

Tiêu chí C6.1 là nền tảng của toàn bộ hoạt động điều dưỡng và chăm sóc người bệnh. Nếu C6.1 không được thiết lập đúng, các tiêu chí C6.2 và C6.3 sẽ chỉ mang tính riêng lẻ, phụ thuộc vào từng khoa hoặc từng cá nhân.

Ngược lại, khi hệ thống quản lý điều dưỡng được thiết lập và vận hành hiệu quả, bệnh viện sẽ:

• Chuẩn hóa hoạt động chăm sóc người bệnh;

• Tăng cường an toàn và liên tục trong chăm sóc;

• Nâng cao vai trò điều dưỡng trong chất lượng lâm sàng;

• Từng bước hình thành văn hóa chăm sóc người bệnh chuyên nghiệp.