C5.1. Thực hiện danh mục kỹ thuật theo phân tuyến kỹ thuật

1. Bản chất của tiêu chí C5.1

Tiêu chí C5.1 không đơn thuần yêu cầu bệnh viện “có danh mục kỹ thuật” hay “thực hiện được nhiều kỹ thuật”, mà yêu cầu bệnh viện thực hiện đúng, đủ và an toàn các kỹ thuật phù hợp với tuyến chuyên môn kỹ thuật được phê duyệt.

Về bản chất, C5.1 nhằm kiểm soát ba vấn đề cốt lõi trong hoạt động lâm sàng:

Bệnh viện có thực hiện các kỹ thuật đúng với năng lực, điều kiện và phạm vi được cho phép hay không?

Việc thực hiện kỹ thuật có được tổ chức, quản lý và giám sát một cách hệ thống hay mang tính tự phát theo cá nhân, theo khoa phòng?

Các kỹ thuật đang triển khai có bảo đảm an toàn người bệnh và chất lượng chuyên môn hay tiềm ẩn nguy cơ vượt tuyến, vượt năng lực?

Nếu không kiểm soát tốt nội dung này, bệnh viện có thể rơi vào hai thái cực đều nguy hiểm:

• Một là làm ít hơn năng lực thực tế, gây lãng phí nguồn lực, giảm khả năng đáp ứng nhu cầu người bệnh.

• Hai là làm vượt tuyến, vượt năng lực, tiềm ẩn rủi ro chuyên môn, sự cố y khoa và trách nhiệm pháp lý.

C5.1 vì vậy là tiêu chí nền tảng của Chương C5 – Chất lượng lâm sàng, tạo ranh giới rõ ràng giữa “phát triển kỹ thuật hợp pháp, an toàn” và “làm kỹ thuật theo phong trào”.

2. Nội dung yêu cầu theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá

Theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá của Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện, tiêu chí C5.1 tập trung đánh giá các nội dung chính sau:

Bệnh viện có danh mục kỹ thuật được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, phù hợp với tuyến chuyên môn kỹ thuật;

Các kỹ thuật đang thực hiện thực tế nằm trong danh mục được phê duyệt;

Có hồ sơ, minh chứng cho việc tổ chức triển khai các kỹ thuật đúng quy định;

Có sự phù hợp giữa danh mục kỹ thuật với nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất và điều kiện bảo đảm an toàn;

Không thực hiện các kỹ thuật vượt tuyến khi chưa được phê duyệt hoặc chưa đủ điều kiện theo quy định.

Điểm quan trọng cần lưu ý là đoàn đánh giá không chỉ xem “giấy tờ danh mục”, mà đối chiếu trực tiếp với thực hành lâm sàng thực tế tại khoa phòng, hồ sơ bệnh án, phỏng vấn nhân viên y tế.

3. Cách triển khai C5.1 trong thực tế bệnh viện

3.1. Rà soát và chuẩn hóa danh mục kỹ thuật theo tuyến

Việc đầu tiên bệnh viện cần làm không phải là “xin thêm kỹ thuật”, mà là rà soát lại toàn bộ danh mục kỹ thuật hiện có, bao gồm:

Danh mục kỹ thuật đã được phê duyệt theo tuyến (huyện, tỉnh, trung ương, chuyên khoa);

Các kỹ thuật đang thực hiện thường xuyên tại các khoa lâm sàng và cận lâm sàng;

Các kỹ thuật đã lâu không triển khai hoặc chỉ làm mang tính cá nhân.

Qua rà soát, bệnh viện cần phân loại rõ:

Nhóm kỹ thuật đang thực hiện đúng và ổn định;

Nhóm kỹ thuật có trong danh mục nhưng chưa triển khai do thiếu điều kiện;

Nhóm kỹ thuật đang làm nhưng chưa được phê duyệt chính thức.

Việc phân loại này giúp lãnh đạo bệnh viện nhìn đúng năng lực thực tế, tránh tình trạng “danh mục một đằng – thực hành một nẻo”.

3.2. Gắn danh mục kỹ thuật với điều kiện bảo đảm thực hiện

Một kỹ thuật được phép triển khai không chỉ dựa vào tên gọi trong danh mục, mà phải gắn với đầy đủ điều kiện thực hiện, bao gồm:

Nhân lực: bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên được đào tạo và phân công phù hợp;

Trang thiết bị: đủ, phù hợp, hoạt động ổn định, được kiểm định – bảo trì;

Cơ sở vật chất: phòng thực hiện, kiểm soát nhiễm khuẩn, an toàn người bệnh;

Quy trình kỹ thuật, hướng dẫn chuyên môn liên quan.

Trong thực tế, nhiều bệnh viện có danh mục kỹ thuật khá đầy đủ nhưng không đồng bộ về điều kiện thực hiện, dẫn đến việc kỹ thuật chỉ “tồn tại trên giấy” hoặc thực hiện không an toàn.

3.3. Kiểm soát chặt việc thực hiện kỹ thuật vượt tuyến

Một trong những rủi ro lớn nhất liên quan đến C5.1 là thực hiện kỹ thuật vượt tuyến, vượt phạm vi cho phép, thường xuất phát từ:

Áp lực giữ người bệnh;

Nhu cầu phát triển chuyên môn cá nhân;

Nhận thức chưa đầy đủ về rủi ro pháp lý và an toàn người bệnh.

Để kiểm soát nội dung này, bệnh viện cần:

Quy định rõ trách nhiệm của trưởng khoa trong việc cho phép và giám sát thực hiện kỹ thuật;

Thiết lập cơ chế báo cáo, xin ý kiến khi có nhu cầu triển khai kỹ thuật mới;

Không hợp thức hóa việc làm vượt tuyến bằng cách “bổ sung hồ sơ sau”.

4. Duy trì thực hiện C5.1 một cách bền vững

Duy trì tiêu chí C5.1 không phải là “giữ nguyên danh mục kỹ thuật”, mà là duy trì sự phù hợp giữa kỹ thuật – năng lực – điều kiện thực tế.

Bệnh viện cần thực hiện định kỳ:

Rà soát, cập nhật danh mục kỹ thuật khi có thay đổi về nhân lực, thiết bị, chức năng;

Đánh giá lại các kỹ thuật ít thực hiện hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn;

Gắn việc phát triển kỹ thuật mới với kế hoạch đào tạo, đầu tư và phê duyệt theo quy định.

Một bệnh viện được coi là duy trì tốt C5.1 khi không có kỹ thuật “treo”, không có kỹ thuật vượt tuyến trái phép, và không có kỹ thuật làm theo thói quen cá nhân.

5. Những lỗi thường gặp khi triển khai C5.1

Qua thực tế kiểm tra, đánh giá, các lỗi phổ biến bao gồm:

Có danh mục kỹ thuật nhưng không đối chiếu với thực hành thực tế;

Thực hiện kỹ thuật vượt tuyến nhưng không nhận diện là vi phạm;

Danh mục kỹ thuật không được cập nhật khi thay đổi năng lực;

Nhân viên y tế không nắm rõ phạm vi kỹ thuật được phép thực hiện;

Thiếu sự giám sát của lãnh đạo khoa và bệnh viện.

Những lỗi này không chỉ làm giảm điểm đánh giá C5.1 mà còn đe dọa trực tiếp đến an toàn người bệnh và uy tín bệnh viện.

6. Ý nghĩa của tiêu chí C5.1 đối với Chương C5 – Chất lượng lâm sàng

C5.1 là tiêu chí “đặt nền” cho toàn bộ hoạt động chất lượng lâm sàng. Nếu không kiểm soát tốt C5.1:

Việc nghiên cứu, triển khai kỹ thuật mới (C5.2) sẽ thiếu cơ sở pháp lý;

Việc áp dụng quy trình kỹ thuật (C5.3) dễ rơi vào hình thức;

Việc xây dựng và áp dụng hướng dẫn chẩn đoán điều trị (C5.4, C5.5) thiếu tính khả thi.

Ngược lại, khi C5.1 được thực hiện đúng, bệnh viện sẽ:

Phát triển chuyên môn theo lộ trình an toàn;

Sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có;

Bảo đảm chất lượng lâm sàng gắn chặt với an toàn người bệnh.