1. Bản chất của tiêu chí A3.1
Tiêu chí A3.1 không đơn thuần là tiêu chí về cảnh quan hay mỹ quan bệnh viện, mà là tiêu chí phản ánh cách bệnh viện nhìn nhận môi trường điều trị như một thành phần của chất lượng chăm sóc người bệnh.
Về bản chất, A3.1 đặt ra ba câu hỏi cốt lõi:
Môi trường bệnh viện có thực sự an toàn, vệ sinh và thân thiện đối với người bệnh hay không?
Cảnh quan xanh – sạch – đẹp có được tổ chức, duy trì có chủ đích, hay chỉ mang tính hình thức, thời điểm?
Bệnh viện có coi môi trường điều trị là yếu tố hỗ trợ phục hồi thể chất và tâm lý người bệnh, hay chỉ là phần việc phụ trợ?
Nếu bệnh viện chỉ “trồng cây cho có”, “dọn vệ sinh khi có đoàn kiểm tra”, thì dù đạt được một số hình ảnh bên ngoài, vẫn chưa đáp ứng đúng tinh thần của A3.1.
2. Nội dung yêu cầu theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá
Theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá của Bộ tiêu chí, A3.1 được đánh giá chủ yếu bằng quan sát thực tế, kết hợp với hồ sơ quản lý và tính duy trì, tập trung vào các nhóm nội dung chính:
Không gian xanh trong khuôn viên bệnh viện: cây xanh, bãi cỏ, vườn hoa, tiểu cảnh, mảng xanh treo, vườn trên mái… phù hợp với điều kiện thực tế từng bệnh viện.
Cảnh quan sạch sẽ, gọn gàng: không có nước tù đọng, cỏ dại, rác thải tồn lưu; các lối đi, hành lang, khu vực công cộng được bố trí thùng rác có nắp và được thu gom kịp thời.
Tổ chức duy trì vệ sinh môi trường thường xuyên: có nhân viên hoặc đơn vị chịu trách nhiệm làm sạch, có lịch, có kiểm tra thực tế.
Tạo không gian nghỉ ngơi, thư giãn cho người bệnh và người nhà: ghế ngồi ngoài trời, dưới tán cây, tại sân, ban công, sân thượng…
Mức độ đầu tư tăng dần theo điều kiện: từ đạt mức tối thiểu (có cây xanh, sạch sẽ) đến mức cao hơn (tỷ lệ diện tích xanh lớn, nhiều cây thân gỗ, cảnh quan hài hòa).
Điểm cần lưu ý: Hướng dẫn đánh giá không áp đặt một mô hình duy nhất, mà cho phép bệnh viện linh hoạt giải pháp, miễn là đạt được mục tiêu “xanh – sạch – đẹp” một cách thực chất.
3. Hiểu đúng để triển khai A3.1 hiệu quả
3.1. Môi trường điều trị là một phần của chăm sóc người bệnh
Một sai lầm phổ biến là coi A3.1 là việc của hành chính quản trị hoặc dịch vụ vệ sinh, tách rời khỏi chăm sóc người bệnh. Thực tế:
Môi trường xanh, sạch giúp giảm stress, cải thiện tâm lý, hỗ trợ quá trình hồi phục.
Không gian gọn gàng, không rác thải, không nước tù đọng góp phần giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và côn trùng trung gian.
Cảnh quan đẹp tạo cảm giác tôn trọng người bệnh, nhất là với bệnh nhân điều trị dài ngày.
Do đó, A3.1 cần được hiểu là một tiêu chí chất lượng chăm sóc, không phải chỉ tiêu trang trí.
3.2. Triển khai phù hợp với điều kiện từng tuyến bệnh viện
Bệnh viện tuyến huyện, diện tích hạn chế: ưu tiên sạch sẽ, không nước đọng, có cây xanh cơ bản, chậu cây trong hành lang, sân nhỏ nhưng gọn gàng.
Bệnh viện tuyến tỉnh, đa khoa: có quy hoạch cây xanh, bãi cỏ, ghế nghỉ, khu vực công cộng thông thoáng.
Bệnh viện tuyến trung ương, bệnh viện lớn: hướng tới không gian xanh đa tầng, công viên nội viện, tiểu cảnh nước, mảng xanh liên hoàn.
Tinh thần chung là: không so sánh hình thức giữa các bệnh viện, mà đánh giá mức độ phù hợp và duy trì so với điều kiện thực tế.
4. Tổ chức triển khai A3.1 trong thực tế
Để đáp ứng đúng tiêu chí, bệnh viện cần làm tốt ba nhóm việc chính:
Quy hoạch và bố trí không gian xanh: tận dụng tối đa khoảng trống, sân thượng, ban công, hành lang; tránh để khuôn viên trống trải hoặc bị chiếm dụng bừa bãi.
Tổ chức vệ sinh môi trường thường xuyên: phân công rõ trách nhiệm (nhân viên vệ sinh hoặc dịch vụ thuê ngoài), có lịch làm việc, có kiểm tra đột xuất.
Kiểm soát các yếu tố làm xấu cảnh quan: nước tù đọng, rác thải, cỏ dại, tài sản để bừa bãi, lối đi bị cản trở.
Những nội dung này cần được thực hiện hằng ngày, không phải chỉ chuẩn bị trước kỳ đánh giá.
5. Duy trì A3.1 một cách bền vững
A3.1 chỉ được coi là duy trì tốt khi:
Cảnh quan xanh – sạch – đẹp ổn định quanh năm, không “lên xuống theo đoàn kiểm tra”.
Có kế hoạch định kỳ cắt tỉa cây xanh, chăm sóc bãi cỏ, làm sạch tiểu cảnh nước.
Nhân viên vệ sinh làm việc đúng lịch, có giám sát, không mang tính đối phó.
Nhân viên y tế và người bệnh có ý thức giữ gìn môi trường chung thông qua nhắc nhở, nội quy, truyền thông nội bộ.
Duy trì tốt A3.1 thường gắn liền với việc áp dụng 5S và quản lý trực quan, tạo nếp làm việc gọn gàng, ngăn nắp trong toàn bệnh viện.
6. Những lỗi thường gặp khi triển khai A3.1
Qua thực tế đánh giá, các lỗi hay gặp gồm:
Có cây xanh nhưng không được chăm sóc, cỏ dại mọc hoang, nước đọng lâu ngày.
Vệ sinh chỉ làm kỹ trước thời điểm kiểm tra, sau đó nhanh chóng xuống cấp.
Lối đi, hành lang bị chiếm dụng bởi tài sản, vật tư, làm mất mỹ quan và an toàn.
Có cảnh quan nhưng thiếu ghế ngồi, không gian sử dụng, người bệnh không tiếp cận được.
Chưa coi môi trường là một phần của chất lượng chăm sóc, nên thiếu sự phối hợp giữa các khoa/phòng.
7. Ý nghĩa của A3.1 đối với Chương A
A3.1 là tiêu chí đặt nền tảng cho cảm nhận đầu tiên và trải nghiệm lâu dài của người bệnh trong bệnh viện. Khi môi trường điều trị xanh – sạch – đẹp được duy trì tốt, bệnh viện sẽ:
Nâng cao sự hài lòng và niềm tin của người bệnh;
Góp phần bảo đảm an toàn người bệnh và kiểm soát nhiễm khuẩn;
Tạo hình ảnh bệnh viện nhân văn, chuyên nghiệp;
Hỗ trợ các tiêu chí tiếp theo của Chương A được triển khai thuận lợi hơn.
Ngược lại, nếu A3.1 chỉ được làm hình thức, toàn bộ thông điệp “hướng đến người bệnh” của Chương A sẽ trở nên thiếu thuyết phục.
- Đăng nhập để gửi ý kiến