Có quy định nào yêu cầu treo khẩu hiệu "Lương y như tử mẫu" hoặc "Lấy người bệnh làm trung tâm"? Có nên treo hay không?

Câu hỏi:

Có quy định nào yêu cầu treo khẩu hiệu "Lương y như tử mẫu" hoặc "Lấy người bệnh làm trung tâm"?

Có nên treo hay không? Treo ở đâu?

Trả lời:

Có quy định nào yêu cầu treo khẩu hiệu "Lương y như tử mẫu" hoặc "Lấy người bệnh làm trung tâm"?

Việc treo các khẩu hiệu như "Lương y như từ mẫu" hay "Lấy người bệnh làm trung tâm" tại các cơ sở y tế không chỉ là một nét văn hóa mà còn được cụ thể hóa qua các văn bản quy định của Bộ Y tế về quy tắc ứng xử và tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện.

Dưới đây là các căn cứ pháp lý và quy định liên quan:

1. Khẩu hiệu "Lương y như từ mẫu"

Đây là lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã trở thành kim chỉ nam cho ngành y tế. Quy định cụ thể nhất liên quan đến việc này nằm ở:

• Thông tư 07/2014/TT-BYT: Quy định về Quy tắc ứng xử của công chức, viên chức, người lao động làm việc tại các cơ sở y tế.

  • Mặc dù Thông tư không bắt buộc chính xác vị trí treo tấm biển có dòng chữ này, nhưng yêu cầu các cơ sở y tế phải thực hiện việc tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng.

  • Hầu hết các bệnh viện đều chọn treo khẩu hiệu này ở những vị trí trang trọng nhất (sảnh chính, phòng họp) để nhắc nhở nhân viên y tế về đạo đức nghề nghiệp.

2. Khẩu hiệu "Lấy người bệnh làm trung tâm"

Đây là xu hướng quản trị y tế hiện đại và được quy định rất rõ ràng trong bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng:

• Quyết định 6858/QĐ-BYT (Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện Việt Nam):

  • Đây là văn bản quan trọng nhất. Trong 83 tiêu chí chất lượng, nhóm tiêu chí "Hướng đến người bệnh" chiếm tỷ trọng rất lớn.

  • Các bệnh viện muốn đạt điểm chất lượng cao bắt buộc phải có các pano, khẩu hiệu, chỉ dẫn và cam kết về việc phục vụ người bệnh. Cụm từ "Lấy người bệnh làm trung tâm" thường xuất hiện trong các bản cam kết chất lượng được niêm yết công khai.

• Kế hoạch đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế:

  • Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện phải có các khẩu hiệu hành động cụ thể để thay đổi nhận thức từ "ban ơn" sang "phục vụ".

Tóm tắt các vị trí bắt buộc phải có khẩu hiệu/thông tin

Có nên treo hay không? Treo ở đâu?

Rất nên treo, nhưng cần thực hiện một cách thực chất thay vì chỉ mang tính hình thức.

Dưới đây là góc nhìn phân tích để bạn cân nhắc xem nên treo như thế nào cho hiệu quả:

1. Tại sao NÊN treo?

• Lời nhắc nhở định hướng (Anchor): Đối với nhân viên y tế, áp lực công việc rất dễ dẫn đến sự cáu gắt hoặc thờ ơ. Những khẩu hiệu này đóng vai trò là "mỏ neo" tâm lý, nhắc nhở họ về lý do họ chọn nghề y và tiêu chuẩn ứng xử cần có.

• Xây dựng niềm tin với khách hàng: Khi người bệnh bước vào một cơ sở y tế, họ đang ở trạng thái lo lắng và dễ tổn thương. Những thông điệp như "Lấy người bệnh làm trung tâm" giúp họ cảm thấy được tôn trọng và an tâm hơn về dịch vụ mà họ sắp nhận được.

• Điểm cộng khi thanh tra, kiểm tra: Như đã đề cập, các đoàn kiểm tra của Sở Y tế hoặc Bộ Y tế luôn đánh giá cao các cơ sở có sự đầu tư về văn hóa tổ chức và truyền thông giáo dục tư tưởng.

2. Những "bẫy" cần tránh khi treo

Việc treo khẩu hiệu có thể phản tác dụng (backfire) nếu:

• Khẩu hiệu tỷ lệ nghịch với thái độ: Nếu treo "Lương y như từ mẫu" nhưng nhân viên lại quát mắng bệnh nhân, khẩu hiệu đó sẽ trở thành một sự mỉa mai, khiến người bệnh cảm thấy khó chịu và mất lòng tin hơn.

• Lạm dụng quá nhiều: Treo quá dày đặc sẽ khiến không gian trở nên nặng nề, mang tính "khẩu hiệu hóa" và thiếu sự tinh tế.

3. Quan điểm cá nhân của mình

Nếu bạn đang quản lý một phòng khám hoặc bệnh viện, hãy thử cách tiếp cận này:

• Về vị trí: * "Lương y như từ mẫu" nên đặt ở khu vực nội bộ (phòng giao ban, khu trực của bác sĩ) để nhắc nhở nhân viên.

  • "Lấy người bệnh làm trung tâm" hoặc các câu Slogan dịch vụ nên đặt ở sảnh chờ, khu tiếp đón để cam kết với khách hàng.

• Về hình thức: Thay vì những tấm bảng đỏ chữ vàng truyền thống vốn tạo cảm giác khô khan, bạn có thể thiết kế lại theo bộ nhận diện thương hiệu của cơ sở (màu sắc nhẹ nhàng, font chữ hiện đại) để tạo cảm giác thân thiện, chuyên nghiệp.

• Về nội dung: Có thể thay đổi các câu chữ cứng nhắc thành các thông điệp hành động cụ thể hơn, ví dụ: "Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe bạn" hoặc "Sức khỏe của bạn là ưu tiên duy nhất của chúng tôi".

Chốt lại: Treo khẩu hiệu là "phần xác", còn thái độ phục vụ là "phần hồn". Bạn nên treo để tạo khung văn hóa, nhưng quan trọng nhất là phải đi kèm với các quy định về thưởng/phạt và đào tạo kỹ năng giao tiếp cho nhân viên.

"Lấy người bệnh làm trung tâm" khá khó hiểu với người bệnh. Cần thông điệp dễ hiểu hơn như ví dụ trên.

Đối với nhân viên thì khẩu hiệu này có thể dùng và nhất thiết phải đào tạo. Thật ra ít người hiểu được hết khẩu hiệu này!