Phẫu thuật cắt tử cung bán phần và thắt động mạch hạ vị do chảy máu thứ phát trong phẫu thuật sản khoa

I. ĐẠI CƯƠNG

 Đây là phẫu thuật kết hợp giữa cắt tử cung bán phần và thắt động mạch hạ vị nhằm kiểm soát các trường hợp chảy máu thứ phát nghiêm trọng phát sinh trong quá trình phẫu thuật sản khoa.

II. CHỈ ĐỊNH

• Áp dụng trong các trường hợp chảy máu thứ phát sau mổ lấy thai khi các biện pháp bảo tồn khác không hiệu quả.

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Không có chống chỉ định tuyệt đối trong tình huống cấp cứu tính mạng người bệnh.

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện

• Bác sĩ chuyên khoa Phụ sản có kinh nghiệm dày dạn trong phẫu thuật cấp cứu.

2. Phương tiện

• Bộ dụng cụ phẫu thuật phụ khoa đại phẫu, kim chỉ khâu loại tốt (chỉ tiêu và không tiêu).

3. Người bệnh

• Được thăm khám kỹ lưỡng, đặc biệt lưu ý các tổn thương phối hợp (nếu có) ở tầng sinh môn và cơ vòng hậu môn.

4. Hồ sơ bệnh án

• Bệnh án sản khoa theo quy định, đầy đủ thông tin khám lâm sàng và các kết quả xét nghiệm máu, đông cầm máu.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

Thì 1: Mở thành bụng

• Mở theo đường giữa dưới rốn hoặc đường ngang trên khớp mu (thường đi theo đường rạch của phẫu thuật trước đó để tiếp cận nhanh nhất).

Thì 2: Cặp cắt dây chằng tròn

• Cặp, cắt và khâu cầm máu dây chằng tròn hai bên.

Thì 3: Tách bàng quang

• Bóc tách phúc mạc đoạn dưới tử cung và đẩy xuống dưới, tách rời bàng quang ra khỏi mặt trước tử cung để bộc lộ phẫu trường.

Thì 4: Cặp cắt các dây chằng phần phụ

• Cặp cắt dây chằng thắt lưng buồng trứng (nếu có chỉ định cắt bỏ phần phụ).

• Cặp cắt dây chằng vòi trứng - buồng trứng (nếu có chỉ định giữ lại phần phụ).

Thì 5: Cặp cắt các cuống mạch

• Cặp cắt động mạch tử cung hai bên ở ngang mức hoặc thấp hơn một chút so với phần thân tử cung dự định cắt bỏ (thường là vị trí ranh giới giữa thân và cổ tử cung).

Thì 6: Cắt bỏ thân tử cung

• Thực hiện cắt bỏ thân tử cung, để lại cổ tử cung. Nên cắt theo hình chêm (hình chữ V) để việc khâu cầm máu mỏm cắt được thuận lợi và kín kẽ.

Thì 7: Khâu mỏm cắt

• Khâu phục hồi mỏm cắt tử cung và tiến hành phủ phúc mạc lên trên mỏm cắt.

Thì 8: Thắt động mạch hạ vị

• Tiến hành thắt động mạch hạ vị theo đúng quy trình kỹ thuật chuyên khoa (tham khảo chi tiết tại bài "Thắt động mạch hạ vị").

Thì 9: Kiểm tra

• Kiểm tra kỹ tình trạng chảy máu tại các cuống mạch và xác định an toàn cho niệu quản hai bên.

Thì 10: Đóng thành bụng

• Đóng thành bụng theo các lớp giải phẫu sau khi đã kiểm soát tốt chảy máu và đếm đủ gạc, dụng cụ.

VI. THEO DÕI

• Theo dõi các chỉ số sinh tồn và hậu phẫu tương tự như các trường hợp mổ sản khoa ổ bụng khác.

VII. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ

• Chảy máu: Thường do buộc cuống mạch không kỹ hoặc do rối loạn đông máu vì mất máu kéo dài.

  • Xử trí: Buộc lại các cuống mạch thật chắc chắn, truyền máu và các chế phẩm máu tăng đông.

• Theo dõi huyết động: Theo dõi sát mạch, huyết áp sau mổ để phát hiện sớm chảy máu trong.

• Dẫn lưu: Trong trường hợp có biểu hiện rối loạn đông máu, nên đặt ống dẫn lưu ổ bụng để theo dõi lượng máu chảy ra.