Chọc hút noãn

I. ĐỊNH NGHĨA
Là kỹ thuật áp dụng trong hỗ trợ sinh sản bằng cách chọc hút lấy noãn ra khỏi buồng trứng qua đường âm đạo người phụ nữ để cho thụ tinh với tinh trùng ngoài cơ thể.

II. CHỈ ĐỊNH
Tất cả các ca sau khi kích thích buồng trứng đã đủ điều kiện để lấy noãn.

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Không có chống chỉ định.

IV. CHUẨN BỊ

1. Người bệnh

• Người bệnh được kích thích buồng trứng, trưởng thành nang noãn
• Người bệnh nhịn ăn, đi tiểu hết trước khi chọc hút

2. Trang thiết bị, vật tư tiêu hao

• Chuẩn bị các trang thiết bị để nhặt noãn
• Máy siêu âm có đầu dò âm đạo, giá đỡ kim gắn vào đầu dò, bao cao su bọc đầu dò
• Máy hút noãn (nếu chọc hút bằng máy)
• Kim chọc hút noãn, ống nghiệm, bơm tiêm (được ủ ấm 37°C)
• Các loại môi trường chọc hút noãn
• Các đĩa nhặt noãn
• Mỏ vịt, panh sát trùng, gạc, nước muối sinh lý

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

• Người bệnh nằm tư thế phụ khoa
• Lập đường truyền tĩnh mạch, theo dõi nhịp tim và huyết áp
• Gây mê hoặc tiền mê hoặc gây tê tại chỗ
• Lau sạch âm hộ, mở mỏ vịt, lau sạch âm đạo bằng nước muối sinh lý
• Che phủ bụng và hai đùi bằng săng vô khuẩn
• Đưa đầu dò siêu âm vào âm đạo, đánh giá số lượng nang noãn phát triển đủ yêu cầu, khả năng tiếp cận đầu dò với buồng trứng
• Gắn kim chọc hút vào bơm tiêm (hoặc gắn vào máy hút noãn), tráng kim và bơm tiêm bằng môi trường nuôi cấy
• Tiến hành chọc và hút noãn từng nang một và từng bên buồng trứng
• Khi kim chọc vào trong nang thì tiến hành hút hết dịch nang
• Trong trường hợp có ít nang noãn có thể tiến hành “flushing” để tăng cơ hội thu được nhiều noãn
• Chuyển dịch nang hút được vào trong Lab để nhặt noãn
• Kiểm tra lại đảm bảo không bị chảy máu trong
• Lau lại âm đạo và âm hộ, cầm máu nếu chảy máu thành âm đạo. Những vị trí chảy máu ở thành âm đạo có thể dùng kẹp để kẹp lại cầm máu
• Người bệnh theo dõi tại phòng hồi phục 1 đến 2 giờ sau chọc hút
• Dùng kháng sinh trong (hoặc sau) thủ thuật

VI. TAI BIẾN

• Chảy máu trong do chọc vào các mạch máu lớn trong ổ bụng, do làm tổn thương buồng trứng
• Nhiễm trùng do chọc hút vào ruột, đại tràng
• Chảy máu bàng quang do kim chọc vào bàng quang

Chú ý: Quá trình chọc hút phải nhẹ nhàng, lực hút phải đều tránh làm vỡ noãn.